Beyaz Atın Hikayesi 🎠 (Lao Tzu)

Değerli Siyah sayfaların güzel okuyucuları;
Öncelikle bu güzel hikayeyi size anlatmadan önce konuyla ilgili kısa bir fikrimi belirtmek istiyorum...

Hayat, çoğu zaman kesin yargılara varamayacağımız olaylar zincirinden oluşur. İnsanlar, karşılaştıkları durumları hızlıca “iyi” ya da “kötü” olarak etiketleme eğilimindedir. Oysa zaman geçtikçe, ilk bakışta talihsizlik gibi görünen bir olayın büyük bir fırsata dönüşebildiği ya da şans olarak değerlendirilen bir durumun beklenmedik sonuçlar doğurabildiği sıkça görülür.

Bu nedenle, olaylara sabır ve sükûnetle yaklaşmak büyük önem taşır. Aceleyle verilen kararlar, çoğu zaman gerçeğin yalnızca küçük bir kısmına dayanır. Hayatın akışı içinde her olay, kendisinden sonra gelecek gelişmelerin bir habercisi olabilir. Bilgelik ise, bu süreci yargılamadan izleyebilmek ve kesin hükümler vermekten kaçınabilmektir.

Lao Tzu’nun öğretilerinde de vurgulandığı gibi, yaşam sürekli değişim hâlindedir ve hiçbir durum tek başına değerlendirilemez. İnsan, sabırlı olmayı ve olayların zaman içindeki etkilerini görmeyi öğrendiğinde, hayatın sunduğu dersleri daha iyi kavrayabilir.

Şimdi bu düşünceyi pekiştirmek adına, bu güzel anlamlı hikâye ile örnek verelim.

Beyaz Atın Hikâyesi

Köyün birinde bir yaşlı adam varmış. Çok fakirmiş ama kral bile onu kıskanırmış. Öyle dillere destan bir beyaz atı varmış ki, kral bu at için ihtiyara büyük bir servet teklif etmiş ama adam satmaya yanaşmamış.

“Bu at sadece bir at değil benim için; bir dost. İnsan dostunu satar mı?” demiş.

Bir sabah kalkmışlar ki at yok. Köylüler ihtiyarın başına toplanmış:

“Seni ihtiyar bunak! Bu atı sana bırakmayacakları, çalacakları belliydi. Krala satsaydın, ömrünün sonuna kadar beyler gibi yaşardın. Şimdi ne paran var ne de atın.” demişler.

İhtiyar ise, “Karar vermek için acele etmeyin.” demiş. “Sadece ‘at kayıp’ deyin, çünkü gerçek bu. Ondan ötesi sizin yorumunuz ve verdiğiniz karar. Atımın kaybolması bir talihsizlik mi, yoksa bir şans mı, bunu henüz bilmiyoruz. Çünkü bu olay henüz bir başlangıç. Arkasının nasıl geleceğini kimse bilemez.”

Köylüler ihtiyara kahkahalarla gülmüşler.

Aradan on beş gün geçmiş ve at bir gece ansızın dönmüş. Meğer çalınmamış, dağlara gitmiş. Dönerken de vadideki on iki vahşi atı peşine takıp getirmiş. Bunu gören köylüler toplanıp ihtiyara giderek özür dilemişler.

“Babalık,” demişler, “sen haklı çıktın. Atının kaybolması bir talihsizlik değil, adeta bir devlet kuşu oldu senin için. Şimdi bir at sürün var.”

“Karar vermek için yine acele ediyorsunuz.” demiş ihtiyar. “Sadece atın geri döndüğünü söyleyin. Bilinen gerçek sadece bu. Ondan ötesinin ne getireceğini henüz bilmiyoruz.”

Köylüler bu defa açıkça ihtiyarla dalga geçmemişler ancak içlerinden “Bu ihtiyar sahiden saf.” diye geçirmişler.

Bir hafta geçmeden, vahşi atları terbiye etmeye çalışan ihtiyarın tek oğlu attan düşmüş ve ayağını kırmış. Evin geçimini sağlayan oğul şimdi uzun zaman yatakta kalacakmış. Köylüler yine gelmişler ihtiyara:

“Bir kez daha haklı çıktın.” demişler. “Bu atlar yüzünden tek oğlun bacağını uzun süre kullanamayacak. Oysa sana bakacak başkası da yok. Şimdi eskisinden daha fakir, daha zavallı olacaksın.”

İhtiyar, “Siz erken karar verme hastalığına tutulmuşsunuz.” diye cevap vermiş. “O kadar acele etmeyin. Oğlum bacağını kırdı, gerçek bu. Ötesi sizin verdiğiniz karar. Ama acaba ne kadar doğru? Hayat böyle küçük parçalar hâlinde gelir ve ondan sonra neler olacağını asla bilemezsiniz.”

Birkaç hafta sonra düşmanlar hanedanlığa çok büyük bir ordu ile saldırmış. Kral, son bir ümitle eli silah tutan bütün gençleri askere gönderme emrini vermiş. Köye gelen görevliler, ihtiyarın kırık bacaklı oğlu dışında bütün gençleri askere almışlar. Köyü matem sarmış; çünkü savaşın kazanılmasına imkân yokmuş. Giden gençlerin ya öleceğini ya da esir düşeceğini herkes biliyormuş.

Köylüler yine ihtiyara gelmişler:

“Yine haklı olduğun kanıtlandı.” demişler. “Oğlunun bacağı kırık ama hiç değilse yanında. Oysa bizimkiler belki asla köye dönemeyecekler. Oğlunun bacağının kırılması talihsizlik değil, şansmış meğer…”

“ Siz erken karar vermeye devam edin.” demiş ihtiyar. “Oysa ne olacağını kimseler bilemez. Bilinen tek gerçek var: Benim oğlum yanımda, sizinkiler askerde. Ama bunların hangisinin talih, hangisinin şanssızlık olduğunu sadece Allah biliyor.”

Lao Tzu, öyküsünü şu nasihatla tamamlamıştır:

“Acele karar vermeyin. Hayatın küçük bir dilimine bakıp tamamı hakkında karar vermekten kaçının. Karar, aklın durması hâlidir. Karar verdiniz mi, akıl düşünmeyi, dolayısıyla gelişmeyi durdurur. Buna rağmen akıl, insanı daima karara zorlar. Oysa gezi asla sona ermez. Bir yol biterken yenisi başlar. Bir kapı kapanırken başkası açılır. Bir hedefe ulaşırsınız ve daha yüksek bir hedefin hemen oracıkta olduğunu görürsünüz.”